n Personel Motivasyonu, Ödüllendirme Biçimleri ve Kişilerarası İletişim...

Günümüzde hemen her konuda kullanılan yüksek teknolojiye rağmen, herşey yine de “insan”la başlamakta, “insan”la bitmektedir... Çünkü; “Her şeyin başı insandır” ve “Her şey insan içindir!”... Bu “herşey”lerin içinde hep insan olduğuna göre, insan olan her yerde iyi bir iletişim olmalıdır diyebiliriz...

“Firmalarda Personel Motivasyonu” konusunda bir takım etkinlikler düzenlemek kadar, iyi düşünülmüş ödüllendirme biçimleri de oldukça önemlidir. Bu şekilde personelle daha etkili, duygusal ve kalıcı iletişimler kurulabilmektedir. Hatta birçok firmada cezalandırma yöntemleri artık çok gerilerde kaldı bile günümüzde.

Aşağıda herşeyde, her konuda; “Önce insan” düşüncesiyle, yerli-yabancı, birçok firmanın en çok kullandığı ödüllendirme biçimlerinden bazılarını sizler için derleyerek sunmaya çalıştık. Ancak bu örnekleri daha da çoğaltmak, bunlara yeni şeyler ilave etmek, firma üst yönetimi, Personel / insan Kaynakları Müdürlüğü ya da Halkla İlişkiler departmanlarındaki uzmanlarının yaratıcılığı ile pek ala mümkündür. Şimdi bunları incelemeye çalışalım...

Bir kişi / ekibin büyük bir başarısı için;
* Firma tarafından verilen bir kutlama partisi,
* Firma sahibi ya da firmanın en üst düzey yöneticisi tarafından kişiye özel olarak yazılmış bir teşekkür mektubu,
* Kişinin, tüm masrafları firma tarafından karşılanmak üzere yurtdışında özel bir eğitim program ya da yabancı dil kursuna gönderilmesi,
* Kişinin özel olarak hazırlanmış ya da firmanın en üst düzey yöneticiyle çekilmiş bir fotoğrafının çerçeveletilerek firma içi iletişim panosuna asılması ve altına elde edilen başarının yazılması,
* Kişinin en üst düzey yöneticiyle çekilen bir fotoğrafının kendisine hediye edilmesi (yöneticinin makamında),
* Kişi için özel bir teşekkür toplantısı, parti ya da yemek düzenlenmesi,
* Firmanın düzenlediği bir yarışmaya ya da ödüle kişinin isminin verilmesi,
* Kişinin sahip olmak istediği bir otomobil ya da ev için firma tarafından kredi verilmesi,
* Kişiye sürpriz bir “İşte Hayatınız” günü düzenlenmesi, sonunda özel hazırlanmış bir albümün üst düzey bir yetkili tarafından hediye edilmesi,
* Firma sahibi ya da firmanın en üst düzey yöneticisinin başarılı kişiyi çalıştığı ortamda teşekkür için ziyaret etmesi, bizzat kendisinin çay, kahve vs. ikram etmesi,
* Başarılı kişinin adına, o kişinin önemsediği bir yere bağış ya da bir hayır işinin yapılması,
* Kişinin çok sevineceği bir klüp ya da derneğe üye yapılması,
* Eşiyle ya da bir arkadaşıyla kullanabileceği özel bir haftasonu tatili hediyesi,
* Özel bir para ikramiyesi ya da hediye çeki,
* Kişinin evine bir hediye sepeti, çiçek ya da özel bir hediye (bir mobilya takımı, dekoratif bir eşya, değerli bir tablo, ihtiyacı olan bir bisiklet, müzik seti ya da televizyon olabilir) gönderilmesi,
* Kişinin odasına yeni bir çalışma grubu, ihtiyacı olan yeni bir bilgisayar, telefon, faks vs. hediye edilmesi,
* Başarının firma / kurum dergisinde yayınlanması,
* Basına duyurularak kitle iletişim araçlarında yeralmasının sağlanaması...
Bir kişi / ekibin küçük bir başarısı için,
* Bir-iki günlük verilen ekstra izin,
* Belli bir süre için özel telefon görüşmelerini yapabilme izni,
* Firma üst düzey yöneticisinin telefonla ya da makamında yapacağı özel bir teşekkür konuşması,
* Altın ya da gümüş kaplı, şirket logolu bir kalem, kıravat iğnesi, masa takımı hediye edilmesi,
* Kişinin yaptığı işi ya da başarısını anlatan bir karikatürün yaptırılarak kendisine hediye edilmesi,
* Yaptığı iş ya da uzmanlık konusu ile ilgili bir kitabın, aletin ya da CD’nin hediye edilmesi,
* Bir sinema, tiyatro, bale ya da spor aktivitesine bilet hediyesi,
* Kişinin hobileri ile ilgili bir hediye (tenis raketi, fotoğraf makinesi vs. gibi),
* Mesleği ile ilgili bir dergi ya da gazeteye abonelik,
* Üst yönetimin firmada yemek yediği mekanda ya da dışarıda bir restoranda firma sahibi ve yöneticilerle birlikte bir öğle ya da akşam yemeği,
* Kişinin kendi seçtiği bir yerde iki kişilik bir akşam yemeği,
* Başarının firma içinde e-mail ile tüm personele duyurulması...
Başarılı kişi / ekibin ailesi için;
* Kişinin başarısını anlatan bir teşekkür mektubu ya da telgrafının evine gönderilmesi,
* Kişinin ailesinin gösterdiği manevi yardım ve her türlü destekten dolayı firmanın teşekkürünü belirten bir çiçek ya da hediye sepetine iliştirilmiş bir mektup, kart ya da özel bir hediyenin gönderilmesi...
Tüm firmanın bir başarısı sözkonusu ise;
Tüm personel için;
* Bir restoranda öğle ya da akşam yemeği verilmesi,
* Belli bir süre için işe geç gelme ya da erken çıkma hakkı verilmesi,
* Belli bir süre için, her gün 3 saatlik öğle yemeği / dinlenme molası hakkı verilmesi,
* Haftanın bir gününün spor giyinme günü ilan edilmesi,
* Belli bir süre ile, haftanın bir günü tüm personelin otolarının yıkanması,
* Bir teşekkür partisi, piknik ya da hafta sonu tatili,
* Bu parti ya da toplantılardan birinde, çalışanların habersiz olarak eğlence amacıyla videoya çekilmiş bir kasetin TV’de gösterilmesi,
* Çalışanların başarılarını gösteren bir yayın / albümün hazırlanması,
* Firma içi iletişim panosunda elde edilen başarının fotoğraflar, belgeler ve yazılı açıklamalar ile tüm personele duyurulması,
* Başarının firma dergisinde ve basında yayınlanması,
* Çalışanların ailelerinin de katılabileceği bir ödül dağıtım töreni ya da yemeğinin düzenlenmesi...
Normal zamanlarda (birşeye bağlı olmaksızın) personel / ekibiniz için;
* Personelin, onları daha ileri hedeflere hazırlayacak, firma dışında yeni seminer, eğitim ve konferanslara gönderilmesi,
* Evde pişirilen yemek / kek / pastanın işe getirilerek çalışanlara ikram edilmesi,
* Arada bir kahvaltı ya da pastalı, kek ya da kurabiyeli “5 çayı” düzenlenmesi,
* Yılda bir kere, firma dışında düzenlenen eğlenceli moral yemekleri, piknikler, partiler,
* Özel günlerde (yılbaşı, bayram, doğum günü, evlilik) hediye paketleri verilmesi,
* Çalışanlara firma ürünlerinden oluşan hediyeler verilmesi,
* Çalışanların firmanın ürünlerinden kredili ya da indirimli olarak yararlanmasının sağlanması,
* Sürpriz kartlar gönderilmesi,
* Çalışanlara öğlen yemeği verilmesi,
* Eve gidiş-gelişlerde servis sağlanması,
* Kişilerin birbirlerine verecekleri hediyeleri ya da kendi hediyesini seçmeleri için kendilerine bir firmanın kataloğunun ya da hediye çekinin verilmesi,
* Ayda bir toplu kutlama partisi verilmesi (işyerlerinde partiler çok sık yapıldığında özelliklerini kaybetmeye başlar. Bu yüzden o ay içinde doğan, evlenen vs. için ayda bir kez ama etkili partiler verilmesi yerinde olur),
* Gereksiz uzatılmayan iş saatleri...
Normal zamanlarda yapılacak motivasyon çalışmaları;
* Yaptığı iş ile ilgili olarak başarılı olabilecek kişilere bazı yetkiler verilmesi, bir projenin sorumlusu ya da ekibin başı yapılması,
* Bir şeyi daha iyi yapabileceğini söyleyen kişilere şans, fırsat verilmesi,
* İstediği bir konuda çalışmak isteyenlerin bu isteklerinin şartlar uygun olduğunda yerine getirilmesi,
* Kendi projesini seçmesine, daha çok faydalı olabileceği işlerde çalışmasına izin verilmesi,
* Başarılı bir kişinin, başka bir kişiye ya da ekibe danışmanlık yapmasının sağlanması,
* Yaptığı işte sorunları olan kişilere zaman zaman yardımcı verilmesi, yardımcı olunması,
* Bir kişinin / ekibin başarılı olduğu bir konuda, bunun diğer çalışanlara aktarması ya da üst yönetime sunması konularında ortam hazırlanması,
Ödüller;
* Firma içinde ya da yapılan işte karşılaşılan bir problemi çözen kişilerin ödüllendirilmesi,
* Firmanın yaptığı işe büyük bir katkı sağlayacak bir önerinin ödüllendirilmesi,
* Belirlenmiş bir süre içinde en fazla iş üretenlere ödül verilmesi,
* Yapılan iş ile ilgili bir konuda “Ayın / yılın en iyi elemanı” ödülü,
* Uygulamaya geçirilip başarılı olan bir fikrin sahibine verilen ödül,
* Arkadaşlarına en çok yardımcı olanların ödüllendirilmesi,
* “Büyük hata” ödülü (yaptığı büyük bir hatayı itiraf eden kişinin ödüllendirilmesi),
* Firma değerlendirmesinde en yüksek sayıda not alan kişilerin ödüllendirilmesi,
* Mesai saatleri dışında çalışanların ödüllendirilmesi,
* Firma menfaatlerini en çok gözeten, tasarrufa en çok önem veren kişilerin ödüllendirilmesi,
Firma personelinin “üst”lerini ödüllendirmesi;
* “Siz olmasaydınız bu işi başaramazdım, bu seviyelere gelemezdim” mektubu / kartı,
* Firmanın yaptığı bir jest’e yazılan bir not ya da kart ile teşekkür edilmesi,
* Yılbaşı, bayram, evlilik ya da doğum gününde topluca alınan bir hediye,
* Firmanın bir kutlama gününde firma sahibi ya da üst yönetimden bir kişiye sunulan, çalışanların iş sırasında çekilmiş, enteresan fotoğraflarından oluşan bir katalog...
Firmaların saygınlık kazanmasında etkili olan iletişim ve davranış biçimleri
Görülüyor ki bir firmanın başarılı olması, iyi mal / hizmet üretmesi için yaptığı iş kadar firma içindeki çalışanların iyi motive edilmesi de gerekmektedir. Bu “Firmalara saygınlık kazandırılması”, “İyi bir firma imajı yaratılması” konusunda da oldukça önemli bir temel taşıdır. Yani iyi bir imaj yaratılması sadece iyi bir Tanıtım Kimliği ile mümkün olmamaktadır. Yani bu anlayış içinde “insan” en önemli yeri kapsamaktadır. Çünkü günümüzde, hemen her konuda kullanılan yüksek teknolojiye rağmen, herşey yine “insan”la başlamakta, “insan”la bitmektedir. Çünkü; “Her şeyin başı insandır” ve “Her şey insan içindir!”. Bu “herşey”lerin içinde de hep insan olduğuna göre insan olan her yerde iyi bir iletişim mutlaka olmalıdır!

İnsanlar arasında iletişim

İnsanlar birbirleriyle nasıl bir iletişim içindeler? Bunu nasıl sağlıyorlar?
Yapılan araştırmalar, bunun üç şekilde oluştuğunu göstermektedir. Bunlar:
1- Yüzyüze iletişim (beden dili, davranışlar),
2- Sözlü iletişim (karşılıklı konuşmalar, telefon görüşmeleri) ve
3- Yazılı iletişim (yazılar, yazışmalar) olmaktadır.
Bir firmanın Davranış Kimliği içinde yer alan bu iletişim şekillerini, “Bir Firmanın Saygınlığının Kazanılması” konusunda, o firmanın sahipleri, yöneticileri ve personelinin, kurum içinde ve kurum dışındaki çeşitli kişilerle olan iletişim, anlayış ve davranış biçimleri olarak aşağıdaki gibi detaylandırılabiliriz;

Müşterilerle ve iş yapılan çevrelerle olan iletişim;

Bu iletişimi;
* Dinleme,
* Güven verme,
* Dürüst davranma,
* Müşteriye yönelik, müşterinin istek ve beklentilerine göre düşünme ve davranma,
* Hizmet, satış ve satış sonrası serviste müşteriyle ilgilenme, nazik davranma, izleme (yapılan işin takip edilmesi),
* İtirazlara çabuk, olumlu ve dürüst cevap verme,
* “Azami / koşulsuz müşteri mutluluğu” düzeyini yükseltme,
* Müşteriyi kazanma, onu “firmanın elçisi” (olumlu) yapmak
olarak sıralayabiliriz.
Ancak müşteri karşısında davranış ve iletişim biçimlerini özelleştirmek gerekirse özellikle şu kurallara uyulmasında sayısız yarar vardır;
* Özel hayatınızı ilgilendiren konulara girmeyin,
* Özel hayatınızı anlatmayın,
* Dişiliğinizi / erkekliğinizi kullanmayın,
* Hitap şeklinize dikkat edin,
* İletişimde bulunduğunuz kişilerin mutlaka isimlerini öğrenin, ezberleyin,
* Güvenilir olun (“İnsanların güvenini kaybetmektense, para kaybetmeyi tercih ederim” - BOSH),
* Sözünüzde durun,
* Sorumluluklarınızı yerine getirin, bunları ertelemeyin, ertelemeniz gerektiğinde de dürüst olun, yalan söylemeyin,
* Yapamayacağınız konularda söz vermeyin, teslim tarihlerine sadık kalın,
* Gerektiğinde “Hayır” demesini bilin,
* Sır saklayın,
* Sıradaki kişiyi takip edin, sıra dışından gelen kimseyle arada ilgilenmeyin, işine bakmayın,
* Telefonla konuşurken gelen diğer telefonla konuşmaya başlamayın,
* Yapışkan olmayın,
* Israrcı olmayın,
* Yardımsever olun,
* Saygılı olun,
* Güleryüzlü olun,
* İşin durumuna göre sabırlı olun,
* “Hava”ya girmeyin,
* Genel görünümünüze ve temizliğinize dikkat edin (ayakkabılarınız, saçlarınız, tırnaklarınız, parfümünüz...)... Pahalı değil, güzel giyinmeye çalışın,
* Müşteri yanında, mümkünse sigara içmeyin ya da az için,
* Asla sakız çiğnemeyin,
* Karşınızda müşteri dururken, beklerken, diğer iş arkadaşınız ile haftasonunun değerlendirmesini yapmayın, modadan, özel hayatınızdan bahsetmeyin,
* Firmada yapılan işi iyi bilin, bilmiyorsanız öğrenin,
* Gereksiz telaşlara kapılmayın,
* Çok kültürlü, bilgili (herşeyi bilir), güngörmüş gibi davranmayın,
* Telefonda önce firmanızın ismini söyleyin,
* Yaratıcı olun, çareler bulun,
* Toplantılara 5 dakika erken gidin, toplantının bitiş saatini ve ne kadar zamanınız olduğunu önceden söyleyin,
* Vücut dilinizi kullanarak, konuşmanın ya da toplantının sona erdiğini belirtin,
* Görüşmelerde ses tonunuza dikkat edin (sakin bir ses tonu her zaman daha iyi ve etkileyicidir),
* Bir sonraki görüşmenin randevusunu alın, “Sonra görüşürüz, randevulaşırız” deyip, daha sonra yapılacak aramalarla hem prestij, hem de zaman kaybetmeyin,
* Sizi övmelerini bekleyici durumlar yaratmayın (“İyi olmuş değil mi?” gibi sorular sormayın),
* Gereksiz ve çok konuşmayın,
* Sık sık, karşınızdakine de konuşma hakkı verip, vermediğinizi kontrol edin...
Çalışanlar arasında etkili iletişim ve davranış biçimleri (firma sahipleri ya da üst düzey yöneticiler ile olan iletişim);
“Firmalarda çalışanlararası etkili iletişim ve davranış biçimleri”ne “Kişisel İmaj” ile ilgili olarak yazdığımız daha önceki yazılarımızda değinmiştik. Bu nedenle bu yazımızda, bu konuya tekrar değinmeyeceğiz. Ancak son olarak firma içi iletişimde yine önemli bir yer tutan, firma sahipleri / üst düzey yöneticilerle olan iletişime kısaca bir göz atacak olursak şunları tavsiye edebiliriz;
* Çok sık ve gerekmedikçe izin istemeyin,
* Çok sık ve gerekmedikçe avans istemeyin,
* Hitap şeklinize dikkat edin, “Siz”li konuşun,
* Patronunuzun, yönetmeninizin hayatını bilin ama asla sır vermeyin,
* Üst yönetimin hangi kişi ve kuruluşlara karşı hassas olduğuna dikkat edin,
* Çabuk sinirlenmeyin,
* Yaratıcı olun, çareler bulun,
* “Sulu göz” olmayın,
* “Boş” konuşmayın,
* Onların başarılarına ortak olun,
* Çok gerekmedikçe muhbirlik yapmayın,
* Dişiliğinizi / erkekliğinizi kullanmayın,
* Gerekmedikçe yanlız kalmayın, özel yemeklere çıkmayın,
* Mesafeli olun,
* Saygılı olun,
* İşinizi sahiplenin...