Sponsorluk”ta nelere dikkat etmeli?

Aynen Reklam ve Halkla İlişkiler çalışmalarının hepsinde kullanılan birçok değişik nitelikteki araç ve yöntemde olduğu gibi, “Sponsorluk”ta da dikkat edilmesi gereken birçok nokta var; Hedef Kitle, Zamanlama, İletişim Araçları, Bütçe, Yer / Mekan, vs. gibi...

Son yıllarda Türkiye’mizin iş dünyasında büyük değişiklikler oluyor. Birbiri ardına yeni kavramlar, yeni iş / iş yapma ortamları, teknikler ve sistemlerle tanışıyoruz; Barter, Leasing, Factoring, Franchising gibi...
Bunlar bazen işletme, yönetimle, bazen para piyasası, bankacılıkla, bazen pazarlamayla, bazen de tanıtımla ilgili... “Sponsorluk” da iş dünyamızda tanıtım konusunda yakın bir zaman önce başlayan ve bugünlerde çokça kullanılan bir sistem; daha çok Reklamcıların ve Halkla İlişkilercilerin başvurduğu bir tanıtım, iletişim biçimi...
Geçen hafta başladığımız bu konuya bu hafta devam edip, konu ile ilgili kişi, kurum ve kuruluşları bu konuda bilgilendirmeye, aydınlatmaya çalışacağız.

Yanlışlar

Evet, birçok firma / marka “Sponsorluk” yöntemini, çeşitli organizasyon ve etkinliklere çeşitli şekillerde katkıda bulunarak (ürettiği mal / hizmetten bir miktar vererek, para yardımı yaparak, vs.) kendisini tanıtmaya, hedeflediği kitlelerle bir çeşit iletişim kurmaya, kendisini daha çok sevdirmeye, saydırmaya (“imaj” konusunda) çalışmaktadır. Ancak görülmektedir ki ülkemize bu yeni kavramlar, sistem ve teknikler çok çabuk gelmekte, kabul görebilmekte, firmalarımız, işadamlarımız ve üst düzey yöneticiler bunlardan hemen yararlanmaya çalışmakta, ancak ilk zamanlarda konuların özünün tam olarak anlaşılamaması ve bu açıklardan bazı çıkar çevrelerinin hemen yararlanmaya çalışması (hatta yararlanması!), bu geçiş dönemlerinde firma / markaları, özellikle tanıtım konularında bazen büyük maddi kayıplara uğrattığı gibi, bazen de çeşitli imaj kayıplarına sebep olabilmektedir.

Her fırsatta değiniyoruz; Tanıtım ve İletişim konuları “2+2=4” denilebilecek, neyin neden öyle yapıldığı, kolay anlatılabilir konular değildir. Bunlar daha çok uzman kişilerin sezgileri, tecrübeleri ve tabii ki ilgili oldukları konulardaki teknik (teorik) bilgileri ve vizyonları ile ilgili konulardır. İşte daha çok bu yüzden firmalar gerek Reklam, gerekse PR çalışmaları yaptırırken uzmanların (gerçek uzman!) düşüncelerini, teklif ve önerilerini devamlı olarak sorgulamakta (doğal olarak), çürütmeye çalışmakta, sonuçta alınan kararlar (genellikle!); “firma cephesi”nde başarı gibi görünürken, aslında pek de öyle olmamaktadır.

“Sponsorluk”da durum

Konumuz “Sponsorluk”... Aynen Reklam ve Halkla İlişkiler çalışmalarının hepsinde kullanılan birçok değişik nitelikteki araç ve yöntemde olduğu gibi bunda da dikkat edilmesi gereken birçok nokta vardır. Neler mi bunlar?!
En önemlisi hedef kitle!
* Bir konuda, bir organizasyona sponsorluk yoluyla bir katkıda bulunmanız gerekiyorsa, öncelikle bakmalısınız; firmanızın ya da ürettiğiniz mal / hizmetin; kısaca markanızın hedef kitlesine bu organizasyonun hedef kitlesi tam olarak uyuyor mu? Yani bu organizasyonun hedef kitlesi ile sizin firma / markanızın hedef kitlesi çakışıyor mu?

Amaç

* Yapılan organizasyonunun amacı, sizin firma / markanıza (ürettiğiniz mal / hizmet) imaj kazandırma yolundaki hedeflerinize uyuyor mu?
* Bu yapılan organizasyon / etkinlik ile firma / markanıza ne gibi bir imaj kazandırabilirsiniz? Yoksa, kaybedebilir misiniz?!
Organizasyonunun şekli, içeriği, yer /mekan?
* Katkıda bulunduğunuz ya da bulunacağınız organizasyon nerede yapılacak, nasıl yapılacak?
* Kimler yapacak?
* Öyle bir yer ya da mekanda sizin ürün / hizmetinizin sunulması, markanızın orada yeralması (Marka’nın koyulacağı, görüleceği yer de çok önemli!) uygun mu? Bu durum firmanızın, ürün / hizmetinizin, kısaca markanızın prestijini, imajını zedeleyebilir mi?
* Nerede yeralmalısınız? Girişte mi, çıkışta mı? Aşağıda mı, yukarıda mı? Ya da önde mi, arkada mı?!
* Ne kadar büyüklükte bir yerde yeralmalısınız?
* İlklerde mi olmanız daha doğru olur, sonlarda mı, yoksa ortalarda mı?
* Verğiniz ürünün miktarı ne olmalıdır?
* Hangi ölçüde bir hizmet vermelisiniz?
* Markanız nerede olmalı; hangi büyüklüke olmalı?
Rakipleriniz
* Bu organizasyona başka kimler sponsor oluyor? Ne büyüklükte oluyor?
* Sizin bu organizasyonda rakiplerinizle birarada olmanız iyi mi olur yoksa kötü mü?
* Sponsorluğunuzun hacmi onlardan daha mı çok olmalı, yoksa daha mı az?!
Zamanlama
* Bu işin ya da organizasyonun zamanlaması sizin firma / markanızın niteliği ile ne kadar uyumlu?
* Gece mi daha iyi olur, gündüz mü?
* Mevsim / sezon doğru seçilmiş mi?
Kullanılan iletişim araçları
Bir organizasyon aynı zamanda bir iletişim aracı olsa bile, onun da başka iletişim araçları ile tanıtılması, duyurulması gerekebilir, hatta gerekmektedir de!
* Peki, bu tanıtım için seçilen tanıtım / iletişim araçları doğru seçilmiş mi? Yani,bu etkinlik / organizasyon nasıl tanıtılacaktır?
* Yapılacak tanıtımın genel concept’i nasıl? Sizin firma / markanızın tanıtım concepti’ne uyuyor mu; ters düşebilir mi?

Bütçe

* Bu iş / organizasyon için ayrılan ana bütçe yeterli mi?
* Yeterli sayıda sponsor katılmazsa bu organizasyon yapılabilecek mi? Ne şekilde yapılacak?
* Bir fiyasko sözkonusu olabilir mi?

Ve sonuç...

Evet, yaptığımız işle ilgili olarak her konuda büyük bir dikkat harcamamız gerekiyor. En ufak bir dikkatsizlik, bir gözden kaçırma, telafisi zor durumlarda bırakabiliyor firma / markalarımızı... Ve altını çizerek söylüyoruz; Tanıtım ve İletişim konuları firma / markaları en çok başarıya ya da başarısızlığa iten konular olduğu halde firmalar, uzmanlıkları olmadığı halde bu konularda kendi yaptıkları işlerle ilgili bilgi birikimi ve iş deneyimlerine güvenerek ve şahsi zevkleri doğrultusunda bu çalışmaları da yapmaya, yaptırmaya çalışmakta ama çoğu zaman gereksiz paralar harcayıp üstelik imajlarını da kaybedebilmektedirler.

Bu konuda yapılan bir başka yanlış da; Tanıtım / İletişim konularında yapılan çalışmaların çoğunlukla hem “yapan” hem de “yaptıran” tarafında bu işlerin genellikle “en iyi bilen”lerinin devrede olmamasıyla yapılmakta, yaşanmaktadır. Sadece bu nedenle bile firma / markalarımızın küçümsenmeyecek bütçeleri boşa harcanabilmektedir (harcanmaktadır!).

Sponsorluk da bir İletişim / Tanıtım “enstrumanı”... Bu işlerde gerçek başarı sadece “masa”nın iki yanında da bu işlerin gerçek uzmanlarının olması ile yakalanabiliyor. Yoksa siz de “harcadığınız paranın bir yarısının boşa harcandığını biliyorsunuz ama hangi yarısının olduğunu bir türlü bilemiyorsunuz”...