n “Sponsorluk”ta konular ve çeşitleri...
46
En fazla sponsorluk yapılan konular; spor, kültür ve sanat... Bunun en büyük sebebi ise; bu tarz etkinliklerin ve organizasyonların büyük izleyici kitlelerini toplamaları...
Firmalar sponsorluk yoluyla çeşitli organizasyonlara ve etkinliklere katılmakta, hedefledikleri kitlelerle, toplumla ve kamuoyu yaratan çevrelerle değişik bir şekilde iletişim kurmaya, kendilerini ve markalarını tanıtmaya, saygınlıklarını artırmaya çalışmakta, bu arada firma / marka imajlarına olumlu katkılar da sağlamaya çalışmaktadırlar.
Sponsorluk yoluyla firmalar sadece firma / marka imajlarına olumlu katkılar sağlamakla kalmamakta, bunu bir pazarlama aracı olarak da kullanmaktadırlar; hem de en “nazik” bir biçimde!
Neden “nazik” diyoruz, çünkü sponsorluk; bir anlamda, hedeflenen kitlelere baskı yapmadan, onlarla bir şekilde iletişim kurma, onların beyinlerinde değişik bir yönden yer etme, onları bir ikna etme yöntemidir de.Sponsorluk çeşitleri
Toplum yararına çalışmaların, toplumun hassas olduğu konuların ön planda olduğu etkinlikler, organizasyonlar, firma / markaların en fazla sponsor oldukları konular... Bunların başında;
* Spor aktiviteleri,
* Kültür ve sanat etkinlikleri,
* Yarışmalar (müzik, güzellik vs.),
* Doğal afetlere yapılan yardımlar,
* Hayır kurumlarına yapılan bağış ve yardımlar,
* Eğitim kurumları yapmak ya da bu kurumlara yardım etmek
olarak gelmektedir.
Şimdi bunların neler olduğuna bir gözatalım;
Spor sponsorlukları
Firma / markaların sporla ilgili olarak yaptıkları sponsorlukların, genel olarak baktığımızda;
* Direkt olarak sporculara yapılan sponsorluklar,
* Spor takımlarına yapılan sponsorluklar,
* Spor organizasyonlarına yapılan sponsorluklar
şeklinde genellikle üç grupta toplandıklarını görürüz.
Firma / markaların spor etkinliklerine ve organizasyonlarına sponsor olarak ilgi göstermeleri ve katkıda bulunmalarının en büyük sebebi, spor etkinliklerinin çok büyük kitleleri çekebilmesidir. Bu, firmaların hem kendilerini, hem de markalarını tanıtmaları, iyi bir imaj yaratmaları konusunda onlara çok iyi fırsat ortamları yaratmaktadır.
Spor ortamlarının en fazla rağbet görenleri;
* Olimpiyatlar,
* Dünya kupaları,
* Futbol maçları,
* Basketbol maçları,
* Tenis turnuvaları ve maçları,
* Kayak ve “snowboard” yarışmaları,
* Otomobil yarışları,
* Yüzme,
* Atletizm,
* At yarışları vs.’dir.
Ve sadece Barcelona Olimpiyatları’nı incelediğimizde, televizyon yayın haklarından sağlanan gelir;
* ABD’de 401 milyon $,
* Avrupa’da 90 milyon $’dır.
Ve yine aynı olimpiyatlarda, sadece otomotiv sektörünün bu olimpiyatlara olan katkıları (en başlıcaları);
* General Motors; 40 milyon $,
* Isuzu; 40 milyon $,
* BMW; 40 milyon $,
* Volkswagen; 40 milyon $,
* Honda; 40 milyon $
şeklindedir.
Diğer sponsorluk konuları
Spordan hemen sonra, firma / markaların en çok rağbet ettikleri ve sponsor oldukları konular, kültür ve sanat konuları olarak gözlemlenmektedir. Bunlar da daha çok;
* Müzik,
* Gösteri sanatları,
* Sergiler,
* Yayınlar,
* Sinema, televizyon programları konularında yoğunlaşmaktadır. Daha sonra gelen konular ise, sosyal içerikli konulardır ki bunların da başlıcaları;
* Sağlık,
* Çevre,
* Eğitim’dir...
En son sıralarda ise, seyahat ile konular yeralmaktadır. Bunlarda da yine büyük kitleleri ilgilendirebilecek, uzun süreli maceralı yolculuklar en çok tercih edilenleridir (daha çok otomotiv sektörü açısından)...
Firmalar nasıl sponsor oluyorlar?
Firmalar çeşitli kişi, kurum ya da kuruluşların düzenledikleri etkinlik ya da organizasyonlara birkaç değişik şekilde sponsor olurlar. Bunlar genel olarak üç grupta toplanmaktadır ve;
* Pasif sponsorluk,
* Aktif sponsorluk ya da
* Odaklanmış sponsorluk
şeklinde adlandırılır.
Şimdi bunları sırayla inceleyecek olursak;
“Pasif Sponsorluk”ta; firma / marka, kendisine olumlu bir imaj sağlayacak, hedeflediği kitlelerle de buluşabileceği bir alanda herhangi bir maddi beklentiye girmeksizin bir kişi, kurum, kuruluş ya da bunların bir organizasyonu bir şekilde destekler. Bu, daha çok küçük çaplı yapılan sponsorluklardır ve olumsuz bir durum olmadıkça devam eder. Ancak bunun tersi olduğunda da hemen son bulabilir.
“Aktif Sponsorluk”da, firma / marka, ciddi anlamda, Tanıtım / İletişim hatta pazarlama stratejisinin içinde, önemli bir parça olarak sponsorluk faaliyetlerini benimsemiştir. Firma, yine hedeflediği kitlelerle buluşabileceği, onlarla iyi iletişimler kurabileceği birçok değişik konudaki organizasyona sponsor olabilmektedir. Bu tarz bir yöntemi benimsemiş firma / markaların en çok ilgi gösterdikleri sponsorluk sahaları başta spor olmak üzere, sonra kültür ve sanat konuları olarak belirlenmektedir.
Bu tarz, büyük çapta, birçok değişik alanda sponsorluk yapan firma / markalara birkaç örnek vermek gerekirse, yabancılardan; Philp Morris, Coca-Cola, Pepsi, BMW, Ford, Renault, GoodYear, IBM, Bayer’i, yerli firma / markalarımızdan ise; Eczacıbaşı Grubu, Koç Grubu, Sabancı Grubu, Vakko, Yapı Kredi Bankası, Efes Pilsen’i sayabiliriz.
Bu tarz sponsorluk yapan firma / markalar, bu organizasyonlar için her yıl ciddi tanıtım / iletişim bütçeleri ayırmaktadırlar.
Son olarak, “Odaklanmış Sponsorluk” konusunda birşeyler söylemek gerekirse, bunu da; “Bir firma / markanın, yine daha önce belirlenmiş hedeflerine ulaşmak için, belli bir konuda (bu, çoğu zaman, daha önceleri hiçbir firma / markanın düşünmediği, kullanmadığı bir konuda yapılan faaliyetler, organizasyonlar olarak karşımıza çıkmaktadır!) yaptığı sponsorluk faaliyetleri” olarak tanımlayabiliriz. Bu, tek belirlenmiş konuda yapılan sponsorluk faalyetlerini, çoğu zaman firma / markalar kendileri organize etmekte, hatta kendileri ana sponsor olarak yeralırken projenin / organizasyonun mali yükünü bir ölçüde hafifletebilmek için başka firma / markalardan da orta / küçük ölçekli sponsorluklar da alabilmektedirler...
Ancak bilinmelidir ki hangi tarz sponsorlukta olursa olsun, sponsorluk yapan firma / markanın, sponsor olduğu ortamda kendini firma / marka hedeflerine en uygun bir biçimde ortaya koyabilmesi, ister imaj açısından, isterse gizli Pazarlama / Tanıtım / İletişim menfaatleri açısından olsun, şarttır.
Bu ortaya koyma biçimi, ister firma / markanın ön planda olması, ister geri planda olması ya da (belki de) hiç görünmemesi şeklinde olabilir. Ama mutlaka iyi düşünülmüş bir stratejiye bağlı olması gerekir.