“Franchising”de kapsama alanı

1986 yılında Türkiye iş dünyasına merhaba diyen Franchising, ülkemizde gelişimini halen büyük bir hızla sürdürmekte ve gıdadan otomotive, ev eşyasından, eğlence sektörüne kadar birçok değişik sektörde uygulanmakta...
Franchising İngiltere’de doğmuş, Amerika’da gelişmiş bir ticaret sistemi... Ve hem Amerika’da, hem de Avrupa’da halen gelişmesini sürdürmekte olan bir sistem...

Bugün Amerika’daki perakende satışların neredeyse %50’si Franchising sistemine dahil olmuş firmalar ya da işletmeler tarafından yapılırken, bu rakam Avrupa’da %25, Türkiye’de ise, yaklaşık %5 civarında... Ve 1986 yılında Türkiye iş dünyasına merhaba diyen Franchising, ülkemizde gelişimini halen büyük bir hızla sürdürmekte..
.
İlk kez 1800’lü yılların başlarında İngiltere’de bira üreticileri tarafından uygulanan ve kullanılan Franchising sistemi, yine ilk kez 1800’lü yılların ortalarında Amerika’da Singer Dikiş Makineleri tarafından sistemli olarak uygulamaya koyulmuş, 1898 yılında General Motors’un yeni bir yatırım yapmaksızın satış noktalarını artırmak amacıyla başka kişi ve kuruluşlara ait şirketleri kullanmasıyla başka şirketler tarafından da farkedilip, uygulanmaya başlanmış, bunları daha sonra; Coca Cola ve Pepsi gibi yakından tanıdığımız birçok dünya markası izlemiştir.

1920’lere gelindiğinde Franchising toptancı-perakendeci ilişkilerine yansımış, 1930’lu yıllarda yine Amerika’daki petrol şirketlerinin petrol istasyonlarında kullanılmaya başlanmış, 1950’li yıllarda Franchising kendisini tam olarak ispat etmiştir.

60’lı yıllara gelindiğinde ise, dünyadaki çeşitli olaylar Franchising’in bir süre duraklamasına, gelişimini yavaşlatmasına yolaçmış, ancak 70’li yıllardan sonra Franchising yeniden canlanmaya başlamıştır...
Bugün hem ülkemize, hem de dünyaya baktığımızda, sadece kurdukları Franchising sistemi ile ciroları çok yüksek rakamlara ulaşan yüzlerce firma / marka vardır.
Bunların arasında hemen, yabancı markalardan;
- Avis Rent A Car,
- Budget Rent A Car,
- Ketucky Fried Chicken,
- Wimpy International Limited,
- Burger King (UK) Ltd.,
- Coca Cola,
- Pepsi,
- McDonald’s,
- Pizza Hut,
- Holiday Inn International’ı,
Yerli markalarımızdan ise;
- İstikbal,
- Sultanahmet köftecisi,
- Sagra,
- Escort,
- Kelebek,
- Tatlıses Lahmacun,
- Pastavilla,
- Mavi Jeans,
- İsmar,
- Bürosit,
- Seray,
- Mudurnu’yu sayabiliriz...
Franchising’in en yaygın olduğu iş kollarına gelince;
Yapılan işin gereği, bir gün geliyor ve Franchising kapınızı çalıyor; bazen mecbur kalıyorsunuz bu sistemi benimsemeye... Sunduğu avantajlara bakıyorsunuz, dünyada, ülkemizde yapılmış, denenmiş örneklerine bakıyorsunuz; hem kullanana, hem de kullandırana birçok avantaj sunuyor bu sistem...
Böyle baktığımızda, ağırlıklı olarak bu zorunluluklar, Franchising’i bazı iş sahalarında daha çok tercih edilir, kullanılır hale getirmiş...
Neler mi bunlar;
1- Gıda sektörü;
- “Fast-food” restoranlar,
- Dışarı yemek servisi,
- Şekerleme,
- Dondurma,
- Süt ve süt ürünleri,
- Dondurulmuş gıda,
- Genel kapsamlı restoranlar...
2- Eğlence, dinlenme;
- Oteller,
- Tatil köyleri,
- Seyahat acentaları,
- İç ve dış mekanlardaki mecera oyunları, vs...
3- Otomotiv Sektörü;
- Oto yedek parça,
- Oto lastik,
- Oto alarm, güvenlik,
- Oto egzost sistemleri,
- Akü,
- Oto kiralama...
4- ışletmelere yönelik hizmetler;
- Reklamcılık,
- Halkla İlişkiler,
- Danışmanlık,
- Postalama...
5- İnşaat, ev, dekor ve yapı malzemeleri;
- Klima,
- Isıtma,
- Yalıtım,
- Mobilya,
- Mutfak,
- Ev eşyaları, mutfak ve yatak takımları,
- Mefruşat,
- Perde,
- Halı,
- Duşakabin,
- Pencere, kapı,
- Züccaciye,
- Zemin kaplama...
6- Eğitim hizmetleri;
- Okullar,
- Dershaneler,
- Kurslar...
7- Güzellik, sağlık;
- Hastane,
- Klinikler,
- Ambulans hizmetleri,
- Güzellik, cilt bakım ve sağlık merkezleri,
- Spor ve sağlık klüpleri,
- Kuaförler,
- Optik ürünler...
8- Giyim;
- Moda giyim,
- Spor giyim,
- İç giyim,
- Çocuk giyimi...
9- Diğer;
- Acele baskı ve fotokopi,
- Büro ve kırtasiye malzemeleri,
- Fotoğraf,
- Elektronik,
- Bilgisayar,
- Video,
- Temizlik,
- Kuru temizleme,
- Emlak komisyonculuğu...