Franchising’de tanıtım sorunu

“Franchising”de kesin başarı için öncelikle etkili İletişim / Tanıtım şart... Yaptığınız işte son derece başarılı olabilirsiniz; ancak “Franchising”de istediğiniz başarıyı bir türlü elde edemiyorsanız, Görsel Kimliğinizde hata olabilir!
Herhangi bir konuya konsantre olduğunuzda, yani “alıcı gözü” ile baktığınızda, güzellikleri de çirkinlikleri de, doğruları da tüm yanlışları da daha rahat görebiliyorsunuz...

Birkaç haftadır yoğun bir şekilde günümüz ticaret dünyasının en rağbet ettiği sistemlerden biri olan “Franchising”i Reklam, Halkla İlişkiler ve Grafik Sanatlar açısından incelemeye, anlatmaya çalışıyoruz...

Konu ne olursa olsun, bir firma / marka; ticari anlamda bir iş yapıldığında ne İşletme / Pazarlama’sız, ne Dağıtım / Satış’sız, ne Servis / Reklam’sız, ne de Reklam / Halkla İlişkiler’siz oluyor... Yani herşey birbiri ile ilgili, ilintili... Daha ilerlersek, konuya Finans, Bilgisayar, Sistem, Grafik Sanatlar, Dekorasyon, Mimari... Birçok şey giriyor... Her konunun uzmanı bir işletmeye, firmaya, markaya kendi “gözlüğü” ile bakıyor... Biz de “Franchising”e “İletişimci gözlüğü” ile; Reklam, Halkla İlişkiler, Grafik Sanatlar (Visual Communication) açısından bakmaya çalışıyoruz... Ve görüyoruz ki; özellikle ülkemizde “Franchising” hızla yaygınlaşıyor, iş dünyamız bu sistemi benimsiyor ama maalesef bu firmaların büyük bir çoğunluğu; en başta kuvvetli birer Görsel Kimliğe sahip değil! Oysa “Görsel Kimlik” bu işin en önemli taraflarından biri.

Bu konuyu eski yazılarımızda yoğun bir şekilde ele almıştık; bu kimlik, bir insanın giyimi gibi, bir firma / markanın giyindiği bir elbisedir! Ve bu elbise kuvvetli bir profesyonel ya da kadro tarafından yaratılmadığında, yapılan işin konusuna, içeriğine uymadığında iyi, etkileyici bir niteliği olmadığında, “Franchising” konusunda büyük bir başarı sağlamak pek mümkün olamamaktadır! Aynen bir insanın giyimi-kuşamı gibi, bu konuda da firma / markalar, öncelikle iyi bir görünüm sergiledikleri sürece başarılı olabiliyorlar.

İşin Reklam ve Halkla İlişkiler’le ilgili tarafına gelince; “İyi birşey yapmak ve iyi bir şekilde anlatmak, tanıtmak!” bu işin temel ilkesi... Yani ne kadar mükemmel bir iş yaparsanız yapın, bunu hedeflediğiniz çevreler en iyi bir şekilde anlatamıyor, tanıtamıyorsanız, başarı sansınız da yok demektir.

“Her trenin bir yolcusu vardır!” misali, kötü bir Görsel Kimliğe sahip, kötü, etkisiz Reklamlar ve Reklam iletişim araçları (broşür, katalog, dön kart vs.) olan bir firma / markayı da birçok firma beğenebilir, bu firma / markadan “Franchise” alabilir. Ancak bu çalışmalardaki yetersizlikler, zevk ve etki gücünün düşük seviyelerde olması, bu sisteme, yine sadece bu düzeydeki firmaları (“Franhise alıcısı”) çeker ki, bu da sistemi verimsiz kılan en büyük unsurdur.

Bugünkü yazımızın girişinde yaptığımız konuya, değindiğimiz noktaya gelince, çevremizi şöyle bir gözlemlediğimizde bu tarz; etkisiz “Görsel Kimlik” ve İletişim / Tanıtım araçları ile piyasada yeralan, “Franchise” vermeye çalışan firma / markaların sayısı pek de az değildir. Ve bu firma / markalar çeşitli yollarla “Franchise” vermeye çalışmakta, vermektedirler de. Ancak ne kadar etkisiz, hatta komik durumlarda olduklarının pek farkında bile değillerdir. Hatta son günlerde yaptığımız gözlemlerde, sayısı son derece az olan, başarılı yaratılmış, sayısı birkaç taneyi geçmeyen “Franchise” veren firma / marka, özellikle Görsel Kimliği ile taklit edilmeye çalışılıyor; amblem / logosuyla, renkleriyle, ismiyle (taklit edilen firma / markanın ismine yakın isimlerle!)... Hem de ne firmalar... Taklit edilen firma / markaya, iş konusuna uzaktan yakından alakası olmayan iş kollarında iştigal eden firmalar, markalar...

Bu neden böyle oluyor?


Birçok kereler yazdık, yine yazıyoruz; özellikle bu konular; yani Reklam, Halkla İlişkiler ve Grafik Sanatlarla ilgili konular (İletişim / Tanıtım) herkesin anladığını sandığı konular gibi görünmekte, insanlar (firma sahipleri ve üst düzey yöneticiler), kendi yaptıkları işte uzman olduklarına güvenerek bu işlerden de anladıklarını sanmakta, kendi zevklerine (daha doğrusu zevksizliklerine!) göre bu çalışmaları yaptırmaya, hatta bizzat yapmaya çalışmakta, sonuç; büyük başarısızlıklar olarak görülmektedir.

Firma cephesinden baktığımızda; firmalar sorduğumuzda; bu çalışmaları bir reklam ajansı yardımıyla yaptıklarını söylemekte, bunun bir anlamda bir danışmanlık hizmeti de olduğunu anlatmakta, yapılan tüm çalışmaları bu firmalara yaptırdıklarını söylemekte, yapılan tüm çalışmaların doğru olduğunu sanmaktadırlar. Oysa durum gerçekte böyle olmamakta, bu da alınan sonuçlardan anlaşılmaktadır. Bunun en büyük 2 sebebi vardır;

1- Özellikle yapılan dizayn çalışmaları (Görsel Kimlik ve Reklam / Tanıtım İletişim araçları) firma cephesinde bu konuları yönlendiremeyecek, zevk düzeyi düşük (kendilerine göre durum böyle değil!) firma sahipleri ve üst düzey yöneticiler tarafından onaylanmaktadır! Oysa bu çalışmalar, özellikle Grafik Sanatlar dalında yüksek eğitim görmüş, en az 5-10 yıllık iş deneyimi olan başka bir uzman danışmanın danışmanlığında yaptırılmalı, Reklam ve Görsel Kimlik” çalışmaları bu danışmanın denetiminde yaptırılmalıdır.

2- İletişim / Tanıtım konusunda danışmanlık hizmeti alınan firma / kuruluşun bu konuda uzman olmaması!
Evet, bu konu da ülkemizin en önemli sorunlarından biridir! Bir berber dükkanı açacak kişiye bile berberlik diploması sorulurken, ister Reklam olsun, ister Halkla İlişkiler; bu konularda işyeri kuracak kişilerden bir yeterlilik belgesi istenmemektedir. Durum böyle olunca da, konuyla uzaktan yakından alakası olmayan konularda eğitim almış, hatta almamamış kişiler bu sektöre girmekte, birçok Reklam Ajansı ve Halkla İlişkiler şirketi kurulmakta, bu firmalar piyasaya iş de yapmaktadırlar. Ve doğaldır ki bu firmaların yaptıkları çalışmalar, büyük olasılıkla yanlış “rota”larda ilerleyen, etkisiz, firmaların iş konularına hiç uymayan dizayn çalışmaları olmaktadır. Sonuç; büyük rakamlara malolan bu İletişim / Tanıtım çalışmalarının ileride düzeltilemeyecek boyutlarda ilerlemesi ve firma / marka için büyük imaj kayıplarıdır...
Bunu önlemenin tek yolu ise, bu konularda danışmanlık hizmeti alınacak Reklam / PR şirketinin bünyesinde çalışan uzmanların işe başlamadan önce, öncelikle özgeçmişlerinin incelenmesi, bu konularda (öncelikle!) yeterlilik düzeylerinin ölçümlenmesi, bu çalışmaların tamamının sağlıklı yürütülebilmesi için de bir başka İletişim / Tanıtım uzmanından danışmanlık hizmeti alınması ya da böyle bir uzmana en az altı ayda bir yapılan çalışmaların denetletilmesidir...