Marka yaratımında 10 kural

Marka yaratırken, öncelikle, yapılacak işin (mal / hizmet) hedef kitlesine uygun iş yapabilecek nitelik ve kapasitede, vizyon sahibi patronlar ve üst yönetim kadroları gerekmektedir.

Günümüzde ister mal üretsin, ister hizmet; tüm şirketler, kurum ve kuruluşlar markaları ile tanınmaktadır. Ünlü, tanınmış markaları da bilinir kılan onların öncelikle isimleri, sonra amblem / logolarıdır.
Amblem ve logo arasında ne fark vardır?

Amblem; bir markanın sadece işaretle dizayn edilmiş, sembolleştirilmiş halidir.
Logo ise; yine bir markanın isim olarak yazılmış, dizayn edilmiş halidir.
Amblem ve logolar neredeyse 100 yılı aşkın bir süreden beri günlük yaşantımızda önemli bir yeri kapsamakta, isimleri markalaştırmaktadır. Yani sadece “İsim”, “Marka” demek değildir.

Bu ne demektir?

Birçok firma vardır; büyük reklamlar, tanıtım çalışmaları yapmaktadırlar. Dolayısıyla isimleri herkes tarafından bilinir, ancak bir türlü marka olamazlar.
“Marka olmak” ne demektir?
“Marka olmak”; İşletme (Yönetim, Organizasyon, Sistem), Üretim (mal / hizmet), Pazarlama, Satış, Dağıtım, Servis ve Tanıtım (Reklam, Görsel Kimlik, Halkla İlişkiler) konularında, bir ticari organizasyonun bir bütün olarak başarılı (tamamen verimli) olması demektir.
Yani bir firmanın ya da ürettiği bir mal / hizmetin isminin herkesçe bilinmesi, duyulması, çok meşhur olması onun bir marka olmasına yetmemektedir.
Yani “Marka” demek ticari başarı demek, “Verimlilik” demektir. Bu da her konuda kalite ile olmaktadır (Toplam Kalite!).

Marka nasıl yaratılır?

Mademki bir isim yaratmakla marka yaratmak arasında fark varmış ve genel olarak baktığımızda firmalar bir marka yarattıklarını sanarlarken, sadece meşhur isimler yaratabilmektedirler. O halde bakalım, gerçekten marka yaratmak neymiş, nasıl yaratılırmış; bunun kriterleri neymiş?

1- İşe uygun üst yönetim kadrosu;
Öncelikle iş, beyin kadrosunda başlamaktadır.
Yani öncelikle yapılacak işin (üretilecek mal / hizmet) hedef kitlesine uygun iş yapabilecek nitelik ve kapasitede, vizyon sahibi patron gerekmektedir. Sonra da iyi bir bir üst yönetim kadrosu...
Evet, yaratılacak bir markanın başarısı, işi yapacak firmanın başındaki patron ve üst düzey yöneticilerin vizyonları ile çok yakından ilgilidir. Ve örneğin, “A Grup” hedef kitleye yönelik iş yapmak için mutlaka “A Grup” hedef kitle içinde yeralan bir üst yönetim grubunun olması şarttır. Bu asıl şart olmadan bu grup hedef kitleye uygun, yönelik bir marka yaratmak mümkün değildir.
2- İyi bir çalışanlar grubu, etkili iletişim
Eğer bir işi tek başına yapmıyor; özellikle bir marka yaratacaksanız ve bir insanlar grubu ya da ordusu ile çalışmak zorunda iseniz, bu çalışan insanlar arasında iyi bir iletişim, takım ruhu oluşturmak, “Biz” anlayışı (duygusu) yaratmak şarttır.
İyi markaların, sadece iyi motive edilmiş çalışanlarla yaratılabileceği unutulmamalıdır (Personel Mutluluğu / İç Müşteri, Kariyer Planlama, Performans Değerlendirme, Ödüllendirme vs.).
3- İyi bir ürün!
Marka; kalite demektir.
Bir marka yaratmak istiyorsanız, öncelikle kaliteli bir malınızın olması gerekir; hedef kitleniz tarafından beğenilen, yapılan reklam ve tanıtım çalışmaları ile talep edilen...
4- İsim
Yapılan iş ne olursa olsun, eğer bir marka yaratılacaksa, mutlaka iyi düşünülmüş, hem ürün / hizmete, hem de karakterine uyan, hedeflenen kitlenin kulağına hoş gelen, ürünü çağrıştıran bir isminin bulunması da şarttır. Bu da reklam ajansının işidir.
5- Markanın konumlandırılması
Hedef Kitle analizini birçok değişik kritere göre yapabiliriz;
* Demografik faktörler,
* Sosyolojik faktörler,
* Psikolojik faktörler,
* Kişisel faktörler
gibi...
Bu faktörlerin bir bileşkesi alındığında ve ağırlıklı olarak hedeflenen kitlenin satınalma gücü ön planda tutulduğunda, yaklaşık olarak bir hedef kitle tanımı çıkar ortaya; A, B, C gibi...
İşte üretilen mal ya da hizmetin herşeyiyle bu gruplardan birini birincil olarak hedeflemesi şarttır. Bunu yaparken hiçbir şekilde unutulmamalıdır ki, hiçbir mal / hizmet herkese; her gruptan hedef kitleye satılamaz!
6- İyi tanıtım (Görsel Kimlik, Reklam, Halkla İlişkiler) ve “BIG IDEA”
Biraz önce, “Marka; “Kalite” demektir” demiştik.
Bu başlık altında ele aldığımızda, “Marka etkili tanıtımdır!” da diyebiliriz.
Yani “Marka Yaratma ve Yönetimi”nde başarı kriterlerine baktığımızda, bir dizi işi en iyi, en etkili bir biçimde yapılması gerektiğini görürüz. Bunlardan en önemlileri de; Görsel Kimli, Reklam ve PR’la (Halkla İlişkiler) ilgili çalışmalardır.
Bir ismi marka yapan en önemli unsurlardan biridir Görsel Kimlik. Bu kimliği başarısız kılan en büyük etken ise; bu çalışmaların ağırlıklı olarak firma üst yönetim kadrosunun zevk ve beğenileri doğrultusunda yapılması, yaptırılmasıdır. Böyle yapılan bir başlangıç, başarısızlığın ilk adımıdır!

Reklam konusunda da aynı şeyleri söyleyebiliriz. Öncelikle ustaca düşünülmüş, size özgü yaratılmış bir fikriniz olmalıdır (concept) ve bunu en az üç - dört yıl değiştirmeden işlemelisiniz (Reklam Kimliği); “SOLO; hem yumuşak, hem hesaplı”, “Genç Pamukbank iyi bankadır”, “LIPTON; İyi fikir” gibi... Ve bu fikir tüm Reklam ve “PR çalışmalarında kullanılmalı, bu “concept” mutlaka bir “Tanıtım Kimliği” yaratmalı, oluşturmalıdır.
7- Pazarlama / Satış
Ne kadar iyi mal / hizmetiniz olursa olsun, ne kadar etkili bir tanıtım yaparsanız yapın, iyi düşünülmüş, iyi organize edilmiş bir pazarlama, satış stratejiniz, tekniğiniz yoksa başarı şansınız yine yok demektir. Bunun mutlaka önemsenmesi gerekir.
8- Servis / Dağıtım
Pazarlama / Satış için söylediklerimizi burada da aynen söyleyebiliriz.
9- Değerlendirme
Ne yaparsanız yapın, değerlendirin; herşeyi. Müşteriniz ne diyor? İşçiniz ne öneriyor? Dostunuz, hatta rakipleriniz ne diyor; herşeye kulak verin ve dinleyin. Araştırın, ölçün, biçin; ileriye bakarken mutlaka arada bir arkaya da bakmayı unutmayın.
10- Geliştirme / ARGE
Devamlı geliştirin ve kalitenizi arttırın... Kalitenizle birlikte itibarınızın (imaj), satışlarınızın, dolayısıyla karınızın artacağını unutmayın!